Ngày 17 tháng 05 năm 2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết có hiệu lực ngay kể từ khi được Quốc hội thông qua. Nghị quyết 198 bao gồm nhiều điểm mới như chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ 01/01/2026, doanh nghiệp vừa và nhỏ thành lập từ 17/05/2025 sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 nằm. Hay nổi bật nhất là việc xoá bỏ chế độ thuế khoán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từ ngày 01/01/2026. Vậy những lưu ý cho hộ kinh doanh sau khi xoá bỏ thuế khoán là gì? Hãy tham khảo bài viết dưới đây nhé!
Quy định về việc xoá bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được thể hiện tại khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 “Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.”
SỰ KHÁC NHAU GIỮA HAI MÔ HÌNH QUẢN LÝ THUẾ HỘ KINH DOANH
Như vậy, sự thay đổi ở đây là gì khi nhà nước xoá bỏ chế độ thuế khoán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh?
Trước đây, với mô hình hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thì cơ quan thuế sẽ ấn định một mức thuế suất trên doanh thu tạm tính trong thời hạn một năm tài chính gọi là thuế khoán. Năm tài chính bắt đầu từ 01/01 đến 31/12 dương lịch. Tên gọi thuế khoán mang ý nghĩa số thuế này do cơ quan thuế ấn định dựa trên doanh thu tạm tính của người nộp thuế. Doanh thu này được phác thảo dựa trên việc chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh kê khai các chi phí sẽ chi trả cho việc kinh doanh và doanh thu dự kiến. Tất nhiên, con số này cũng sẽ được cán bộ thuế, cơ quan thuế xem xét, cân đối để đưa ra mức thuế hợp lý. Mức thuế khoán sẽ không đổi trong một chu kỳ tính thuế dù cho người nộp thuế kinh doanh có hiệu quả hay không, lãi nhiều hay lãi ít hay thậm chí là thua lỗ. Mức thuế này sẽ được cơ quan thuế ấn định lại vào năm tài chính tiếp theo, thông thường là bắt đầu năm dương lịch và đa phần là tăng chứ không giảm.
Với việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 198/2025/QH15, trong đó có nội dung xoá bỏ chế độ thuế khoán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, ngày 06/10/2025, Bộ Tài Chính đã ban hành Quyết định số 3389/QĐ-BTC về việc phê duyệt đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xoá bỏ thuế khoán”.
Với mô hình mới, hộ kinh doanh sẽ được phân loại thành 03 nhóm dựa trên mức doanh thu kê khai/năm. Nhóm 1 có doanh thu đến 200 triệu đồng, nhóm 2 có doanh thu lớn hơn 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng, nhóm 3 sẽ là nhóm dành cho hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.
NHỮNG LƯU Ý CHO HỘ KINH DOANH SAU KHI XOÁ BỎ THUẾ KHOÁN?
Với việc chuyển đổi mô hình quản lý thuế từ thuế khoán sang kê khai, cơ quan thuế đã chuyển việc chịu trách nhiệm sang người nộp thuế.
So với trước đây, khi áp dụng thuế khoán thì việc ấn định mức thuế là do cơ quan thuế quyết định, người nộp thuế chấp hành. Việc ấn định mức thuế có chính xác với doanh thu thực tế của người nộp thuế hay không nằm ở cơ quan thuế. Giả sử, khi áp dụng mức thuế khoán, cơ quan thuế xác định hộ kinh doanh A có doanh thu khoảng 100 triệu đồng/năm và áp mức thuế khoán 1,5 triệu đồng/tháng. Hộ kinh doanh A sau đó có doanh thu tháng 1 tỷ đồng thì cơ quan thuế cũng không thể đột ngột nâng mức thuế khoán, mà chỉ có thể cân đối lại mức thuế vào năm tài chính tiếp theo.
Với việc chuyển mô hình quản lý thuế sang chế độ kê khai, người nộp thuế sẽ phải tự kê khai doanh thu, nộp mức thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng trên doanh thu kê khai và chịu trách nhiệm với cơ quan thuế về con số này. Khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra, nếu phát hiện có sai sót, sai phạm, người nộp thuế sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và nộp bù số thuế còn thiếu. Trường hợp cố tình trốn thuế còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Để hạn chế rủi ro có thể xảy ra trong quá trình hoạt động theo mô hình mới, hộ kinh doanh cần lưu ý một số vấn đề sau:
Về doanh thu
Chủ hộ kinh doanh cần kê khai doanh thu một cách rõ ràng, minh bạch, chính xác. Vì việc kê khai thiếu hay che giấu doanh thu nếu bị phát hiện sẽ gây ra nhiều bất lợi. Cần tách biệt số tài khoản ngân hàng phục vụ cho hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh với số tài khoản ngân hàng phục vụ mục đích cá nhân của chủ hộ kinh doanh. Vì nếu dùng chung một số tài khoản, việc xác định đâu là doanh thu kinh doanh, đâu là thu chi cá nhân sẽ bị nhập nhằng dẫn đến cơ quan thuế sẽ xác định nhiều khoản thu cá nhân là doanh thu.
Về chi phí
Hộ kinh doanh cần thu thập đầy đủ, chính xác chứng từ, hoá đơn của hàng hoá, chi phí đầu vào. Việc này nhằm chứng minh cho nguồn gốc, xuất xứ hàng hoá. Mặc khác, việc thu thập này nhằm chứng minh cho chi phí hợp lý mà người nộp thuế bỏ ra cho quá trình hoạt động. Tránh tình trạng, khi doanh thu nằm ở nhóm 1, nhóm 2, hộ kinh doanh chỉ có một số hoá đơn chứng từ cơ bản vì cho rằng không cần thiết do thuế suất tính trên doanh thu. Nhưng khi doanh thu tăng lên nhóm 3, người nộp thuế phải kê khai thu nhập tính thuế bằng doanh thu – trừ phí hợp lý như đối với doanh nghiệp. Khi đó, đơn vị mới bắt đầu đi thu thập hoá đơn, chứng từ đầy đủ để tăng chi phí, nhằm giảm thu nhập tính thuế. Việc làm này làm cho các khoản chi phí đầu vào của đơn vị trở nên không hợp lý và dễ bị cơ quan thuế loại bỏ khi thanh kiểm tra.
Về pháp lý
Việc kê khai thuế của hộ kinh doanh trong giai đoạn mới trở nên khó khăn hơn không chỉ cho hộ kinh doanh ở nhóm 3 mà kể cả nhóm 2 và nhóm 1. Vì toàn bộ quá trình kinh doanh là một quá trình dài, không thể nào có chuyện khi doanh thu nằm ở nhóm 3, chi phí hoạt động của hộ lại tăng nhanh và đột biến so với nhóm 2 và nhóm 1. Vì vậy kể từ khi còn là một mô hình nhỏ, thuộc nhóm 1, nhóm 2, chủ hộ kinh doanh cũng đã phải hạch toán một cách bài bản từ trong đơn vị kinh doanh của mình chứ không phải chỉ để đối phó với cơ quan chức năng. Việc lựa chọn cho mình một đơn vị tư vấn pháp lý chuyên nghiệp là việc nên làm, một mặt để đảm bảo đúng quy định về thuế, một mặt để đảm bảo đúng quy định của pháp luật chuyên ngành quản lý ngành nghề mà đơn vị đang hoạt động.
DỊCH VỤ TƯ VẤN CỦA LUẬT NHƯ Ý
Đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của Quý khách hàng là hộ kinh doanh trong giai đoạn mới, Như Ý triển khai mô hình tư vấn thường xuyên theo tháng cho các chủ hộ kinh doanh để Quý khách hàng yên tâm hoạt động, sản xuất.
Thấu hiểu được những khó khăn của hộ kinh doanh khi mà doanh thu thấp, quy mô nhỏ, lẻ nên Luật Như Ý cung cấp dịch vụ tư vấn thường xuyên đến quý hộ kinh doanh cũng thấp hơn nhiều so với chi phí tư vấn thường xuyên dành cho doanh nghiệp.
Dưới đây là bài viết tư vấn về vấn đề “Những lưu ý cho hộ kinh doanh sau khi xoá bỏ thuế khoán” Hy vọng bài viết có ích cho quý độc giả. Nếu Quý khách hàng cần một đơn vị tư vấn chuyên nghiệp, nhiều kinh nghiệm vui lòng liên hệ với Luật Như Ý qua số điện thoại 0826 890 890 hoặc email lienhe@luatnhuy.vn để được hỗ trợ tốt nhất.
