Ngày 04 tháng 5 năm 2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 68/NQ-TW về phát triển kinh tế tư nhân. Cùng Luật Như Ý điểm qua 09 nội dung nổi bật của nghị quyết 68
Điểm mới nổi bật của Nghị quyết 68
1. Người dân, doanh nghiệp được tự do kinh doanh trong những ngành nghề pháp luật không cấm. Quyền kinh doanh chỉ có thể bị hạn chế vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, môi trường và sức khoẻ của cộng đồng và phải được quy định trong luật.
Việc người dân, doanh nghiệp được tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm thực tế đã được quy định trong Luật Doanh nghiệp 2014, Luật Doanh nghiệp 2020. Tuy nhiên, trên thực tế, vì một số đặc thù nhất định, các địa phương vẫn còn những rào cản nhất định. Thông qua Nghị quyết 68, Bộ Chính trị một lần nữa đề cập lại quan điểm này và nội dung này cần được triển khai nhất quán trong tương lai.
2. Thực hiện chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát
Những năm qua các cơ quan hành chính nhà nước đã có nhiều thay đổi trong việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, lấy doanh nghiệp làm trọng tâm. Ví dụ: trước đây việc công bố thực phẩm thường nhập khẩu được thực hiện tại Cục an toàn thực phẩm và chờ cơ quan này thẩm định. Tuy nhiên, hiện nay, việc công bố này do doanh nghiệp tự công bố tại Sở Y tế địa phương và doanh nghiệp chịu trách nhiệm với nội dung công bố.
3. Hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình kinh tế mới, kinh doanh dựa trên công nghệ và nền tảng số, đặc biệt là công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo, tài sản ảo, tiền ảo, tài sản mã hoá, tiền mã hoá, thương mại điện tử…
Pháp luật Việt Nam hiện nay chưa công nhận tiền ảo là một loại tài sản và là một phương thức thanh toán hợp pháp. Tuy nhiên, việc mua bán tiền ảo vẫn diễn ra tự phát và dẫn đến nhiều hệ luỵ phức tạp. Do đó, việc hoàn thiện khung pháp lý cho loại hình thanh toán mới này là phù hợp với xu thế của toàn cầu.
4. Có cơ chế, chính sách đặc biệt hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, bảo đảm theo nguyên tắc thị trường và tuân thủ các cam kết quốc tế; bãi bỏ lệ phí môn bài; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm đầu thành lập
Việc bãi bỏ lệ phí môn bài và miễn thuế thu nhập trong 03 năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ là một bước đi tiến bộ thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển. Mức lệ phí môn bài hiện nay không cao. Tuy nhiên, doanh nghiệp có hoạt động được hay không, hiệu quả hay không vẫn phải nộp lệ phí này. Kèm theo các khoản chi phí khác, lệ phí môn bài góp phần là gánh nặng cho nhà đầu tư.
5. Chấm dứt tình trạng thanh tra, kiểm tra chồng chéo, trùng lắp, kéo dài, không cần thiết; bảo đảm nguyên tắc chỉ thực hiện thanh tra, kiểm tra mỗi năm 1 lần đối với doanh nghiệp, trừ trường hợp có bằng chứng rõ ràng về việc doanh nghiệp vi phạm.
Việc đảm bảo không thanh kiểm tra chồng chéo, trùng lắp là phù hợp với tình hình phát triển mới và ổn định tâm lý cho chủ đầu tư.
Ví dụ, một trung tâm ngoại ngữ vừa thuê được mặt bằng, chưa kịp xin giấy phép thì uỷ ban nhân dân phường đã đến kiểm tra về tình hình hoạt động và công tác đảm bảo phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên, việc xin giấy phép hoạt động trung tâm ngoại ngữ cần nhiều thời gian và doanh nghiệp đương nhiên hoàn thiện hồ sơ phòng cháy chữa cháy trong quá trình này.
6. Sửa đổi các quy định về pháp luật hình sự, dân sự, tố tụng hình sự, tố tụng dân sự để bảo đảm nguyên tắc khi xử lý các sai phạm, vụ việc về dân sự kinh tế, ưu tiên áp dụng các biện pháp về dân sự, kinh tế, hành chính trước, cho phép các doanh nghiệp, doanh nhân được chủ động khắc phục sai phạm, thiệt hại. Trường hợp thực tiễn áp dụng pháp luật có thể dẫn đến xử lý hình sự hoặc không xử lý hình sự thì kiên quyết không áp dụng xử lý hình sự. Trường hợp đến mức xử lý hình sự thì ưu tiên các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước và là căn cứ quan trọng để xem xét các biện pháp xử lý tiếp theo.
Đây là một điểm mới đặc biệt trong tình hình tội phạm hình sự là pháp nhân ngày một gia tăng. Việc ưu tiên khắc phục sai phạm, khắc phục thiệt hại và ưu tiên áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước là một bước đi tiến bộ trong công cuộc phát triển và hội nhập.
7. Cho phép các doanh nghiệp được tính vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển bằng 200% chi phí thực tế của hoạt động này
8. Khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp. Xoá bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026
Hiện nay, mô hình hộ kinh doanh đang ngày càng không phù hợp với xu thế phát triển. Nhiều doanh nghiệp lợi dụng hoạt động của mô hình này nhằm trốn thuế hoặc các nghĩa vụ tài chính khác. Áp dụng hình thức kê khai như doanh nghiệp sẽ công bằng hơn cho các đơn vị kinh doanh. Đặc biệt là công tác triển khai hoá đơn điện tử liên kết với máy tính tiền tại các hộ kinh doanh có hoạt động bán lẻ, ăn uống, xăng dầu,…
9. Cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung, dịch vụ tư vấn pháp lý, đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, nhân sự, pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Hiện nay, một số địa phương đã có những nghị quyết về việc hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ như hỗ trợ lệ phí đăng ký doanh nghiệp, chi phí khắc dấu, chữ ký số điện tử, hoá đơn điện tử,…Tuy nhiên, các hoạt động hỗ trợ này mang tính riêng biệt, chưa đồng bộ trên phạm vi cả nước. Nếu được quy định cụ thể bằng văn bản và áp dụng đồng bộ trên phạm vi cả nước sẽ góp phần đẩy mạnh kinh tế tư nhân phát triển.
Trên đây là một số điểm mới nổi bật của Nghị quyết 68 và ý kiến phân tích của Luật Như Ý đối với Nghị quyết 68/NQ-TW ngày 04 tháng 5 năm 2025 của Bộ Chính trị. Nội dung mang tính chất tham khảo. Quý bạn đọc có thể đọc hoặc tải toàn văn Nghị quyết 68 bên dưới.
